ભારતમાં ટેલિવિઝન પર સરકારી દૂરદર્શનની મોનોપોલી પછી ખાનગી સેટેલાઇટ્સ ચેનલ્સનો યુગ શરૂ થયો ત્યારે જેટલું મોટું પરિવર્તન આવ્યું હતું, એટલું જ કે તેનાથી પણ મોટું પરિવર્તન હવે લગભગ આવી પહોંચ્યું છે.

આમ તો ટીવી ક્ષેત્રે વર્ષોથી કોઈ મોટાં પરિવર્તન આવ્યાં નથી. ચેનલ્સની સંખ્યા અને કાર્યક્રમોના પ્રકાર બદલાય, પણ પ્રસારણ પદ્ધતિમાં કોઈ ફેરફાર નહીં. અત્યાર સુધી આપણે માત્ર કેબલ કે સેટેલાઇટથી ડાયરેક્ટ ટુ હોમ (ડીટીએચ) સિગ્નલ ઝીલતી ડિશ એન્ટેનાની મદદથી ટીવી જોતા આવ્યા છીએ, પણ હવે ટીવી જોવાની ઘણી વધુ રીતો ગઈ છે. કારણ દેખીતું છે – હવે ઇન્ટરનેટ અને ટીવી વચ્ચેનું અંતર ઘટવા લાગ્યું છે!

ટીવીનું કન્ટેન્ટ સ્માર્ટ ડિવાઇસ પર

અત્યાર સુધી ટીવી પર આપણી કોઈ મરજી ચાલતી નહોતી. આપણા સૌ માટે એ એક તરફી માધ્યમ રહ્યું છે. જે સમયે, જે ચેનલ પર, જે પ્રોગ્રામ આવતો હોય એ જ આપણે જોવો પડે. ચેનલ બદલવાની આઝાદી ખરી, પણ એ તો રીમોટ કંટ્રોલ પર જેનો કંટ્રોલ હોય એના માટે!

ભારતમાં હજી પણ મોટા ભાગના પરિવાર એવા છે, જેના ત્રણ-ચાર કે પાંચ-સાત સભ્યો વચ્ચે એક જ ટીવી હોય. સ્માર્ટફોન અને વાઇ-ફાઇના આગમન સાથે આ સ્થિતિ બદલાવા લાગી. હોટસ્ટાર, ડીટ્ટો ટીવી કે વૂટ જેવી સર્વિસની મદદથી પરિવારના જુદા જુદા સભ્યો, પોતપોતાના સ્માર્ટફોન પર પોતાને ગમતા પ્રોગ્રામ જોવા લાગ્યા! યુટ્યૂબને પણ એમાં પોતાનો ભાગ ભજવ્યો.

એ કારણે, ટીવી પરનું લગભગ બધું જ કન્ટેન્ટ સ્માર્ટફોન પર પહોંચી ગયું, પણ સ્માર્ટફોનમાંના ઇન્ટરનેટનું કન્ટેન્ટ હજી ટીવી પર પહોંચ્યું નહોતું.

હજી હમણાં સુધી આપણે ઇન્ટરનેટનો ઉપયોગ બે કે ત્રણ સાઇઝના સ્ક્રીન પર કરતા હતા – સ્માર્ટફોન, ટેબલેટ અને લેપટોપ કે કમ્પ્યુટરનું મોનિટર, પણ ત્યાંથી આગળ વધીને ઇન્ટરનેટને ટીવીના સૌથી મોટા સ્ક્રીન પર પહોંચાડવું ઘણી મથામણ માગી લેતું કામ હતું, સિવાય કે તમે ઇન્ટરનેટ સાથે કનેક્ટેડ સ્માર્ટ ટીવી ખરીદ્યું હોય!

ટીવીના મોટા સ્ક્રીન પર ઇન્ટરનેટના કન્ટેન્ટની મજા માણવી હોય તો અત્યાર સુધી આપણી પાસે બહુ મર્યાદિત વિકલ્પો હતા. કાં તો પહેલેથી ઇન્ટરનેટ સાથે કનેક્ટેડ સ્માર્ટ ટીવી ખરીદો અથવા તમારા ઇન્ટરનેટ સાથે કનેક્ટેડ લેપટોપને ટીવી સાથે વાયરથી જોડીને ટીવીને લેપટોપના મોનિટરમાં ફેરવી નાખો, ગૂગલ ક્રોમકાસ્ટ જેવા ડિવાઇસની મદદ લો અથવા સ્માર્ટફોનમાંની મિરાકાસ્ટ નામની ટેક્નોલોજી પર હાથ અજમાવો.

આ બધા વિકલ્પોની પોતપોતાની મર્યાદા છે. ઇન્ટરનેટ કનેક્ટેડ સ્માર્ટ ટીવી સૌની પહોંચમાં નથી. ટીવીને લેપટોપનો સ્ક્રીન બનાવવા માટે પોતાનું લેપટોપ હોવું જરૂરી છે અને જરૂરી કેબલ તથા તેના કનેક્શનની થોડી ટેકનિકલ જાણકારી પણ જોઈએ. ક્રોમકાસ્ટ ડિવાઇસ આપણે ખરીદવું પડે અને મિરાકાસ્ટનું ફીચર આપણા ફોનમાં ભલે હોય, આપણા ટીવીને મિરાકાસ્ટને અનુકૂળ બનાવવા માટે જરૂરી હાર્ડવેર પણ જોઈએ (એટલા માટે તો લગભગ અત્યાર સુધી આપણે ‘સાયબરસફર’માં આ વિષયને ઝાઝું સ્પશર્યા નથી)!

અલબત્ત હવે, ખાસ કોઈ મથામણ વિના, તમારા ટીવીના મોટા સ્ક્રીન પર યુટ્યૂબના વીડિયો કે પ્લે સ્ટોરમાંની ગેમ્સની મજા માણી શકો છો – તમારું ટીવી સ્માર્ટ ન હોય તો પણ! કેમ કે હવે વિકલ્પો વધ્યા છે.

હવે ગૂગલ ક્રોમકાસ્ટ ઉપરાંત, એમેઝોન ફાયર ટીવી સ્ટિક ભારતમાં લોન્ચ થઈ ગઈ છે. બીજી તરફ ટાટા સ્કાય, વીડિયોકોન જેવી ડીટુએચ ટીવી સર્વિસીઝ પોતાના સેટટોપબોક્સને સ્માર્ટ બનાવી રહી છે. રિલાયન્સ જિઓએ સ્માર્ટફોનમાં ફ્રી ઓફરથી જબરજસ્ત ઉથલપાથલ મચાવી દીધી છે એ જ રીતે એ ટૂંક સમયમાં ડીટુએચ અથવા કેબલ દ્વારા ટીવી માર્કેટમાં પણ ધમાકેદાર રીતે પ્રવેશે તેવી શક્યતા છે. પરંતુ આ બધામાં અત્યારે સૌથી નોંધપાત્ર છે, હજી ગયા મહિને જ લોન્ચ થયેલ ‘એરેટલ ઇન્ટરનેટ ટીવી’ સર્વિસ.


ભારતમાં નેટફ્લિક્સ અને એમેઝોન પ્રાઇમ વીડિયોના આગમન સાથે મોટાં શહેરોમાં કેબલ અને ડીટીએચના પરંપરાગત ટીવી સામે મોટો પડકાર ઊભો થવા લાગ્યો છે. આ સર્વિસીઝ ગ્રાહકો પાસેથી માસિક લવાજમ લઈને હોલીવૂડ-બોલીવૂડની મૂવીઝ ઉપરાંત સંખ્યાબંધ દેશી-વિદેશી ટીવી શો જોવાની સગવડ આપે છે, જે આપણે ઇચ્છીએ ત્યારે, આપણા સ્માર્ટ ડિવાઇસમાં જોઈ શકીએ છીએ.

જેમ કોલિંગની મોબાઇલ સર્વિસ પૂરી પાડતી કંપનીઓની કમાણી ઉપર ઇન્ટરનેટ પર ચાલતી ફ્રી ‘ઓવર-ધ-ટોપ’ સર્વિસીઝ, જેમ કે વોટ્સએપ મેસેજિંગ અને વીડિયોકોલિંગથી મોટી અસર થઈ, બરાબર એ જ રીતે, કેબલ અને ડીટીએચના બિઝનેસને ઇન્ટરનેટની મદદથી મળતા આ ટીવી કન્ટેન્ટથી જબરી હરીફાઇ મળવા લાગી છે.

ભારતમાં ટોચની ટેલિકોમ ઉપરાંત, એક મોટા ગજાની ડીટેએચ કંપની તરીકે પણ પોતાનું સ્થાન જમાવી ચૂકેલી એરટેલ કંપનીએ આ સ્થિતિનો સામના કરવા માટે ડીટીએચ અને ઇન્ટરનેટ બંનેને એકમેકમાં ભેળવી દીધાં છે અને ઇડિયટ બોક્સને ખાસ્સું સ્માર્ટ બનાવી દીધું છે!

એરટેલના આ સેટટોપબોક્સથી ભારતમાં કનેક્ટેડ ટીવીના યુગનો પ્રારંભ થઈ ગયો છે, પણ અત્યારથી એરટેલ ઇન્ટરનેટ ટીવી ખરીદી લેવાની ઉતાવળ કરવા જેવી નથી. વીડિયોકોન, ટાટા સ્કાય અને રિલાયન્સ જિઓ આ પ્રકારના ખરેખર સ્માર્ટ સેટટોપબોક્સ લોન્ચ કરવાની તૈયારીમાં છે. એમનાં ફીચર્સ સહેલાઈથી સરખાવીને નિર્ણય લેવામાં સરળતા રહે એ માટે અહીં એરટેલ ઇન્ટરનેટ ટીવીનાં ફીચર્સ જાણી લઈએ.

આગળ તમે વાંચશો…

  • શું છે એરટેલ ઇન્ટરનેટ ટીવી?
  • આ સેટટોપબોક્સથી શું શું જોઈ શકાય કે કરી શકાય?
  • આ સેટટોપબોક્સ ગમે તે ટીવીમાં ચાલશે?
  • ટીવીને આમ સ્માર્ટ બનાવવાનો ખર્ચ કેટલો છે?
  • એક વાત ખાસ યાદ રાખવા જેવી છે…

Please to view this content. (Not a member? Join Today!)
May-2017

ક્લિક કરો, અંક જુઓ

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here